Đưa “tiềm lực đất nước” vào đề thi Văn là tín hiệu tích cực

Thứ năm, 28/06/2018, 19:35 (GMT+7)

(Xã hội) - Từ xưa đến nay, hễ cứ nói đề thi Văn là nhắc đến chuyện trăng, sao, mây, gió… Phân tích thơ toàn bàn về cái đẹp của thiên nhiên, tình nghĩa con người. Song, có thể thấy, đề thi Văn năm nay đã khác, có sự đổi mới, không đi theo lối mòn nữa mà đi vào thực tế đời sống, xã hội của đất nước. Mặc dù, có một số ý kiến cho rằng, việc đưa bài thơ của thi sĩ Nguyễn Duy vào đề thi Văn là đang gây khó cho thí sinh. Thế nhưng, nhiều người nói rằng, với dạng đề mở như vậy chính là ẩn ý của Bộ GD-ĐT, không chỉ khảo sát xem học sinh hiện nay có thái độ, quan điểm, nhìn nhận về những vấn đề nóng bỏng của đất nước mà nó còn khơi gợi cho giới trẻ có tình yêu quê hương.  

13-thi-thpt_ofra

Tài nguyên có thể không còn như trước nhưng tiềm lực ở con người thì vẫn còn đó, thế hệ trẻ các em có sứ mệnh thay đổi để vươn lên.

Còn nhớ, năm ngoái tại nghị trường Quốc hội, ĐBQH Đặng Thuần Phong đã thẳng thắn nói rằng: “Khi đất đã chết, sông chết và từ từ biển chết… thì tiền có nhiều đến đâu đi nữa cũng không thể mua được môi trường tươi đẹp mà chúng ta đã và đang mất”. Không phải ngẫu nhiên mà vị ĐBQH lại nói như vậy, Việt Nam từ một quốc gia giàu tài nguyên thì giờ đây những “rừng vàng biển bạc” đang khai thác quá mức; từ một đất nước xuất khẩu than hàng đầu, những năm gần đây Việt Nam phải nhập khẩu than với kinh ngạch và sản lượng ngày một lớn hơn.

Có ý kiến cho rằng, việc đưa tiềm lực đất nước vào đề Văn năm nay là “không phù hợp” với thực tiễn, khi chúng ta đã sử dụng phung phí, lạm dụng, những tài nguyên rừng vàng biển bạc ngày đấy bây giờ đã không còn như trước. Bây giờ hiện thực khác nhiều rồi, thành thử những đoạn trích trong bài thi bị lạc hậu so với đời thực. Muốn thời sự hơn, có lẽ nên trích những bài thơ phù hợp thì học sinh dễ liên hệ và dễ bày cảm xúc thời đại hơn.

Thế nhưng, nhiều người lại có cái nhìn ngược lại, rằng bài viết dù ra đời cách đây 30 năm nhưng vẫn mang tính thời sự, như nữ nhà văn Hạ Nguyên chia sẻ: “Bài thơ Đánh thức tiềm lực tuy ra đời từ những năm 1980, nhưng vẫn đặt ra những câu hỏi mang tính thời đại: Chúng ta đã khai thác tiềm lực đất nước đúng hướng chưa? Làm thế nào để bảo vệ và phát huy hết nguồn lực của đất nước?”. Còn TS. Lê Thị Thùy Vinh, giảng viên khoa Ngữ Văn, trường ĐH Sư phạm Hà Nội 2 nói rằng: “Đọc qua các trang mạng thì thấy nhiều người đề Ngữ Văn năm nay khó nhưng tôi thấy đề Ngữ Văn năm nay hay. Phần độc hiểu đã đưa ra một vấn đề đáng suy nghĩ, đó là trách nhiệm của thế hệ trẻ với đất nước. Đây là một đổi mới chung của Bộ GD-ĐT và người ra đề”. Hay nhà văn Phạm Xuân Nguyên nhận định: “Đánh thức tiềm lực ra đời cách đây 30 năm nhưng vẫn giàu tính thời sự. Bài thơ thể hiện một thái độ sống mạnh mẽ và quyết liệt của một công dân trước các thực trạng đối với đất nước. Việc lựa chọn một tác phẩm này đã tạo nên tính cởi mở trong đề thi Ngữ Văn THT quốc gia 2018”. 

Hãy nhìn vào Nhật Bản, bị bom nguyên tử thả xuống 2 thành phố Hiroshima và Nagasaki tàn phá khủng khiếp. Nhưng rồi sao? Sau hơn 50 năm, Nhật Bản đã trở thành một nền kinh tế lớn mạnh của thế giới. Là đất nước không có nguồn tài nguyên thiên nhiên gì nhưng vẫn vươn lên giàu mạnh được. Chẳng phải chính con người Nhật Bản là tiềm lực đấy thôi.

Qua cách thức đổi mới ra đề thi, Bộ GD-ĐT đã thức tỉnh các học sinh hiểu rằng, tiềm lực không chỉ có mỗi khoáng sản, đất đai, tài nguyên, rừng, biển… mà con người, tuổi trẻ, trí tuệ cũng là nguồn tiềm lực dồi dào, mạnh mẽ, vô biên. Việc Bộ GD-ĐT đưa vấn đề xã hội, đời sống vào trong thi cử đã thể hiện sự mong muốn học sinh không còn bó hẹp trong khuôn khổ nhà trường nữa mà để các em có tinh thần suy nghĩ độc lập, tiếp cận đời sống hơn. Có thể đối với một số thí sinh, lâu nay chưa quan tâm đến các vấn đề thời sự, xã hội thì đề thi này đã khiến các em nhìn lại, ít nhất là trước ngưỡng cửa cuộc đời phải suy nghĩ xem mình sẽ làm gì để có ích cho quê hương, trách nhiệm với đất nước và không ngừng phát triển bản thân.

Những người trẻ, những chủ nhân tương lai của đất nước, xin hãy nhớ rằng, dù cho đất nước có rừng vàng biển bạc nhưng đó không phải là cái nồi của Thạch Sanh, hay là cái thùng không đáy. Nếu như chúng ta cứ ỷ vào, khai thác cạn kiệt thì sẽ đến ngày tài nguyên không còn gì để lại cho thế hệ mai sau.

Vân Phong

Bài viết, video, hình ảnh đóng góp cho chuyên mục vui lòng gửi về banbientap@nguyenthanhnghi.org