Truyền thông bẩn đang lợi dụng Facebook để tấn công doanh nghiệp?

Thứ ba, 13/12/2016, 18:55 (GMT+7)

(Bạn đọc) - Trong năm 2016, đã xảy ra liên tiếp các vụ việc thu thẻ báo chí, có thể nói chưa có năm nào, thẻ và biên chế của lực lượng nhà báo phóng viên lại bị tước đi nhiều đến thế. Qua nhiều năm buông lỏng quản lý, có vẻ như Bộ Thông tin và truyền thông đã bắt đầu siết lại việc quản lý “quyền lực thứ tư”, điều này có điểm tích cực là tạo nên một môi trường lành mạnh cho nghề báo và về lâu dài, chất lượng báo chí sẽ được cải thiện. Nhưng trong ngắn hạn, thì những “nhà báo bẩn”, với những thủ đoạn truyền thông “bẩn”, đã tìm ra những phương thức mới để tìm kiếm nguồn thu nhập, và mạng xã hội Facebook đang là nơi được lựa chọn với những tác động hơn hẳn những phương pháp truyền thống.

Facebook đang bị truyền thông bẩn lợi dụng

Theo kết quả quét của phần mềm lắng nghe mạng xã hội, thì ở Việt Nam, số lượng những bài viết mang tính chất “phản biện xã hội” trên Facebook đã tăng đột biến từ đầu năm 2016 với cả số lượt bài tạo nội dung lẫn tương tác, tất cả đều tăng ở mức vài chục phần trăm. Nếu đây đơn thuần là 1 sự tăng trưởng cơ học về thông tin thì không có gì đáng bàn nhưng một xu hướng dễ nhận thấy đó là những bài viết sặc mùi đánh đấm và “xin đểu” đang chiếm phần lớn băng thông. Ngoài nạn nhân truyền thống là tầng lớp quan chức và các cơ quan quản lý nhà nước thì một tỉ lệ nạn nhân đáng chú ý đang gia tăng, đó là các doanh nghiệp tên tuổi, đây là một xu hướng nguy hiểm, có thể gây tác động xấu tới nền kinh tế chứ không đơn thuần chỉ là việc gây ra sự nhiễu loạn về mặt thông tin.

Nếu trước đây tin tức chỉ được truyền qua các kênh chính thống như báo chí, TV… thì với Facebook, mạng xã hội này đã hoàn toàn định nghĩa lại khái niệm “tin tức”, thông tin hiện nay đang được cập nhật liên tục, đầy đủ và nhanh chóng, hầu như là 24 /24, với 1 lượng người dùng đông đảo và cực kì nhạy cảm với những thông tin “hot”. Cái mà họ cần, chỉ là 1 người khơi mào, 1 bài viết có những thông tin mang cảm giác thuyết phục, từ đó cộng đồng mạng sẽ dễ sẵn sàng chia sẻ những tin xấu để cảnh báo bạn bè theo tâm lý đám đông, mặc dù chưa rõ căn nguyên sự việc đúng hay sai.

Facebook đang bị truyền thông bẩn lợi dụng

Facebook đang bị truyền thông bẩn lợi dụng

Trên cơ sở này, nếu một thông tin sai sự thật được đưa ra để nhắm vào một một doanh nghiệp, sẽ khiến cho khủng hoảng phát tán ngay lập tức, vượt qua mức độ kiểm soát của các doanh nghiệp. Đây chính là ưu điểm của mạng xã hội để cho truyền thông bẩn nắm lấy và lợi dụng.

Lấy ví dụ từ vụ nước mắm nhiễm Asen cách đây không lâu. Từ kết quả khảo sát không đúng sự thật của Báo Thanh Niên và VINASTAS, nhiều cơ quan báo chí đã đồng loạt đăng tải thông tin. Từ ngày 12 đến 23-10, trên các trang mạng xã hội có trên 44.000 bài viết, 95.000 lượt chia sẻ, 108.000 thảo luận, trên 63.000 bình luận, danh sách 67 loại nước mắm vượt ngưỡng asen được chia sẻ rầm rộ trên mạng xã hội bởi các nghệ sĩ, diễn viên, người dùng, đỉnh điểm là vào ngày 18-10, sau khi VINASTAS công bố kết quả chương trình khảo sát chất lượng 150 mẫu nước mắm đóng chai của 88 nhãn hiệu, trên mạng xã hội có trên 42.275 thảo luận. Vụ việc đã gây ra cho hơn 30 doanh nghiệp nước mắm lâm vào khủng hoảng truyền thông, lao đao trong một thời gian dài. Đã có 50 tờ báo lớn nhỏ bị xử phạt, trở thành kỷ lục xử phạt báo chí từ trước đến nay, trước đây cũng từng có những vụ việc báo chỉ bị kỉ luật, nhưng chỉ là từ ba đến bốn tờ báo bị xử phạt một lúc, và không cùng một vụ.

Facebook đang bị truyền thông bẩn lợi dụng

Facebook đang bị truyền thông bẩn lợi dụng

Qua vụ việc trên có thể thấy, tác động kinh khủng của mạng xã hội tới doanh nghiệp như thế nào, và nó đang bị truyền thông lợi dụng để tấn công các doanh nghiệp ra sao.

Nếu đối với các doanh nghiệp kinh doanh hàng hoá FMCG (nhóm hàng tiêu dùng nhanh) có khả năng sinh lời cao và thu hồi vốn nhanh, thì một cuộc khủng hoảng truyền thông nếu kéo dài vài năm cũng chỉ khiến doanh thu sụt giảm chứ khó có thể làm doanh nghiệp sụp đổ, thì những ngành nghề kinh doanh đòi hỏi đầu tư cực lớn và thời gian thu hồi vốn lâu dài, sẽ rất dễ bị tổn thương khi vướng vào những cáo buộc vớ vẩn đặc biệt là khi vẫn còn trong quá trình đầu tư, xây dựng.

Trong đó, các dự án du lịch quy mô lớn luôn là “con mồi dễ ăn nhất” vì một khi đã vào guồng thì buộc phải xây đến viên gạch cuối cùng trong thời gian ngắn nhất. Có thể ví dụ như chúng ta đều biết là xây dựng bất kể cái gì từ nhỏ hay to cũng đều phải xáo trộn mặt bằng trong một giới hạn không gian nào đó, nhưng những tác động xáo trộn đó được nằm trong ngưỡng cho phép nhất định và hiệu quả kinh tế có thể đủ bù đắp sự xáo trộn. Truyền thông bẩn sẽ lờ đi chuyện này, thay vào đó, những “nhà báo” này sẽ viết bài trên Facebook và đặt những câu hỏi kiểu như “Liệu dự án X này có tác động xấu tới môi trường và văn hoá của huyện Y không?” theo kiểu vừa hỏi vừa khẳng định, và nếu doanh nghiệp không có động thái “biết điều”, thì ngay lập tức sẽ có một chuỗi bài kích động đầy ác í để đáp trả, gây hỗn loạn thông tin trên mạng xã hội.

Đã có rất nhiều doanh nghiệp bị thực trạng này, tuy nhiên vì Facebook hiện vẫn là vùng trắng chưa được kiểm soát bằng luật cụ thể, các doanh nghiệp thường phải chấp nhận phần thua thiệt mà chẳng biết kêu ai.

Truyền thông bẩn đang lợi dụng Facebook để tấn công doanh nghiệp?

Truyền thông bẩn đang lợi dụng Facebook để tấn công doanh nghiệp?

Cho nên, đã đến lúc phải siết lại hoạt động của mạng xã hội một cách triệt để, thời gian gần đây đã có những người viết bài vu khống cá nhân, tổ chức bị phạt tiền, nhưng thế vẫn là chưa đủ. Cần thiết phải có chế tài hình sự đối với những hành vi “xin đểu” hoặc “đánh đấm” doanh nghiệp để bảo vệ lợi ích chính đáng của những đơn vị kinh doanh chân chính, mạng xã hội phải là nơi truyền tải thông tin trung thực, khách quan và lành mạnh chứ không phải nơi chợ búa bất nháo. Các cơ quan chức năng cần phải vào cuộc mạnh mẽ hơn nữa để giải quyết tình trạng “bẻ cong ngòi bút” của cánh báo chí, hoặc mạo danh báo chí như hiện nay. Mỗi cá nhân cần phải được học cách tự chịu trách nhiệm cho phát ngôn và bài viết của chính mình.

Mạng xã hội ngày nay cho chúng ta một biển thông tin, nhưng làm thế nào để có hành vi, thái độ nhìn nhận đúng đắn trước một sự vật hiện tượng thì vẫn luôn cần những con người đi thu lượm, phân tích và xử lý thông tin một cách đúng đắn và có trách nhiệm, đó là nhiệm vụ của một nhà báo chân chính và xã hội cần luôn cần đến những người làm báo như vậy.

Bạn đọc Hoàng Phương.

Bài viết, video, hình ảnh đóng góp cho chuyên mục vui lòng gửi về banbientap@nguyenthanhnghi.org